Abertawe’n fflam – atgofion Gloria Williams, Penllergaer, chwaer yng nghyfraith Rhodri Jones.


‘Ro’n i’n saith mlwydd oed pan fomiwyd Abertawe. Roedd y teulu yn byw yng Nghasllwchwr ar y pryd ac roedd fy nghyfnither Hazel wedi dod i aros gyda ni fel ifaciwi o Lundain. Yn aros ‘da ni hefyd oedd fy nwy gyfnither arall, Sylvia a Margaret, a’u mam Anti Morfydd.

Bob nos os oedd y bombers yn dod bydden ni i gyd yn gorfod gwasgu i mewn i’r cwtsh dan stâr a finne’n erfyn ar dad i adael y cŵn i ddod mewn gyda ni i gadw’n saff. Wel, un nos, roedd y bombers wedi dod a ni i gyd yn y “shelter” dan stâr pan dda’th dad a’n tynnu ni ma’s a mynd â ni lawr y bac i edrych ar yr awyr.

Roedd popeth yn goch i gyd o’n cwmpas. Clywes i wedyn fod tai Townhill wedi cael eu fflatno a bod twll enfawr ar bwys y Palace Theatre.

Mae Terry, y gŵr, yn cofio gweld cochni’r awyr o’r Garnant. Roedd e’n aros gyda’i famgu a’i dadcu fel ifaciwi o Birmingham. Ma’ rhaid fod tanne mawr yn Abertawe achos roedd e’n gweld yr olygfa uwchben Mynydd y Gwair, sydd rhwng y Garnant ac Abertawe. I gloi’r stori, roedd Sylvia fy nghyfnither yn canu yng Nghôr Pensiynwyr y Bont pan gyflwynodd Eric Jones y darn Y Tangnefeddwyr iddyn nhw. ‘Na gyd-ddigwyddiad ontefe?’